In de afgelopen periode heb ik uit nieuwsgierigheid zo hier en daar eens geïnformeerd hoe de diverse zeil- en navigatieprocedures door beginnende en ervaren schippers worden uitgevoerd. Het blijkt dat men zich aan boord van andere schepen vaak niet houdt aan verschillende regels die naar mijn idee standaard zouden moeten zijn. Daarom heb ik hier de (naar mijn bescheiden mening) belangrijkste doodzonden eens op een rijtje gezet. Ik heb de wijsheid ook niet in pacht, dus als u goed beargumenteerde tegenwerpingen wilt maken mag u gerust reageren!
- Op de motor door de vaargeul met alle zeilen afgedekt
Ergens las ik dezer dagen een verhaal over een bootfamilie die altijd binnen vijf minuten na het aanmeren op weg was naar huis. Als de vaargeul was bereikt werd de motor gestart, werden alle zeilen gestreken en de zeilhuik en de rolfokhoes aangebracht. Eenmaal tussen de landvasten was er dan niets meer te doen. Tot die keer dat de motor afsloeg… Op onze boot blijven alle zeilen klaar om te hijsen tot we in de haven liggen. - De GPS posities direct in de kaart zetten zonder ze eerst in het logboek te noteren
Op open water wordt het logboek minimaal elk uur bijgehouden. Wat is er nu gemakkelijker dan de positie die onze mooie GPS’en ons continu voorschotelen even op te schrijven? Daarna kunt u op uw gemak de genoteerde positie in de kaart zetten. Als u namelijk bij het plotten een vergissing maakt en op het volgende uur een onwaarschijnlijk verschil constateert, kunt u niet meer nakijken of de GPS van slag is of dat u gewoon verkeerd hebt zitten plotten. Maakt u vaak fouten bij het plotten? Probeer dan eens uw positie uit te zetten met behulp van peiling en afstand van een waypoint. - Routes op de GPS gebruiken tijdens het varen
Het kan best handig zijn om een route in uw GPS te zetten om van te voren de afstanden en de koersen tussen de verschillende waypoints te bekijken. Ik zou u echter dringend willen afraden om ze ook onderweg te gebruiken. Ten eerste kunt u heel gemakkelijk in de val lopen van de onzekerheidscirkel van een waypoint. Meestal denkt u dat het ding pas gaat piepen als u er op een bepaalde afstand op uw geplande koers van af zit. Mis! Ik heb wel eens meegemaakt dat de GPS pas meldde dat ik de haveningang naderde toen ik de box in voer! Niet zo erg natuurlijk, maar vervelend als u net dat rotsje meepikt dat ergens binnen de onzekerheidscirkel zit.
Waypoints midden op zee bij een oversteek (b.v. bij een shipping lane) zijn helemaal uit den boze. U hebt geen idee waar u precies die shipping lane zult kruisen als u een vaste koers stuurt en geen rekening houdt met de stroom: de meest efficiënte manier. Zulke waypoints werken als een magneet en dat kan u tot verkeerde beslissingen verleiden. Eén waypoint is genoeg: de uiterton van de haven waar u naar toe wilt. - Geen idee hebben waar op een bepaald moment de stroom vandaan komt
Ik heb diverse malen gezien dat mensen gaan zitten rommelen met stroomruitjes als ze een haven naderen. Dat is de beste manier om fatale vergissingen te maken. Gebruik een stroomatlas of de stroomkaartjes in een almanak en schrijf voor uw vertrek de tijden op dat de het kaartje geldig is, liefst voor een paar dagen vooruit. En het is al helemaal verkeerd om te denken dat de stroom altijd kentert bij hoog of laag water. Zeker aan de zeekust is dat bijna nooit het geval. Bij sterke stroom moet een haven altijd tegen de stroom in worden aangevaren. En let op een eventuele neer (tegenstroom) in de havenmond. - Paniek als de motor het niet doet bij het aanlopen van een haven
Natuurlijk is het vervelend als de motor niet wil starten wanneer u een (vreemde) haven nadert. Maar het is overdreven om te denken dat uw schip in nood is wanneer de motor het niet doet. Een van onze vorige schepen (35 voet) was uitgerust met een 4-cylinder motor die er op de meest ongelegen momenten de brui aan gaf. Uiteindelijk bleek dat er niets mis was met de motor, maar dat er ergens een raar bochtje in de olieleiding zat waarin zich wat rommel had verzameld. Intussen hadden we havens als Brighton en IJmuiden zonder enig probleem op de zeilen aangelopen. Gebruik de rolfok om een benedenwinds steigertje aan te lopen en trek u niets aan van bordjes “Verboden te meren”. En bij weinig wind of tegenwind is er altijd een sleepje te krijgen. Tenslotte: vergeet niet dat u ook nog een anker hebt. - Alle tonnen lijken op elkaar
Ik heb al diverse malen meegemaakt dat beginnende navigators een ton zien, naar de kaart rennen en vrolijk verklaren: “O, daar hebben we de XX 2″. Het is dan helemaal niet de XX 2, maar een andere ton die er hetzelfde uitziet. Er wordt niet even gecontroleerd of de GPS positie van dat moment inderdaad in de buurt van die ton zit, of de diepte klopt met de diepte op de kaart en of er in de buurt meer tonnen van dat type liggen. Vóór het GPS tijdperk zou het niet in je op komen om een ton te identificeren zonder dat je er dicht genoeg bij was om de naam te lezen. Op de Wadden strepen we de tonnen natuurlijk af, of schrijven de namen op een kladje als we niet in de kaart willen knoeien.
Een andere beruchte oorzaak van fouten is het omkeren van de betonningsrichting. U hebt een hele tijd gevaren met de rode tonnen aan bakboord, maar na het passeren van de scheidingston liggen ze aan stuurboord. En direct ernaast ligt die bank… - Waar is het handpeilkompas?
Als ik ergens aan boord kom kijk ik altijd waar het handpeilkompas is. Natuurlijk kan het best in een kastje liggen en er direct worden uitgehaald als het nodig is, maar ik geef u in overweging om vlak bij de kajuitingang een vast plekje voor het handpeilkompas te maken. Natuurlijk, u hebt een GPS en hoeft dus geen kruispeilingen meer te nemen. Maar de GPS vertelt u niet of u op ramkoers ligt met die beroepsvaarder. Peil hem even en 5 minuten later nog eens. Als de peiling verloopt is er niets aan de hand.
En een handpeilkompas is een geschenk uit de hemel als het zicht zo slecht is dat u in een vaargeul de volgende ton niet ziet. Peil de ton die u gepasseerd hebt achteruit totdat die uit zicht is en u weet in ieder geval dat u tot op dat moment in de vaargeul zit. Zonder dat u steeds GPS posities hoeft te plotten. En misschien is dan die volgende ton wel te zien.