Zelfs op de verkleinde weergave van de voorpagina van Zeilen in de nieuwsbrief was de tekst niet te missen: “Noodnavigatie – als de GPS uitvalt”. Dat riep in onze ouderwetse geest meteen veel vragen op: is navigatie met kaart, kompas en log nu definitief gedegradeerd tot “noodnavigatie”? Gelukkig vonden wij op de site van Zeilen een column van hoofdredacteur Cees van Dijk, waarin hij zijn zorg uitsprak over het ontbreken van de meest elementaire navigatiekennis bij sommige hedendaagse zeilers. Dat punt hoeven we dus niet meer te maken.
Ooit lazen we ergens de stelling: “vitale systemen moeten driedubbel worden uitgevoerd, belangrijke dubbel”. Met die navigatie zit het (als je de kennis tenminste hebt) wel goed: vaste GPS of plotter, handheld GPS en een bijgewerkte kaart als backup. Twee of drie kompassen aan boord is ook vrij normaal, maar het log? Als de elektriciteit uitvalt of als de gever onklaar raakt, is er meestal geen alternatief. Ook bij ons niet, al heb ik wel eens bijna een Walker sleeplog gekocht. De backup voor de dieptemeter is een klosje draad met een schietlood.
De voortstuwing dan? Op een zeilboot heb je de zeilen en de motor, op een motorboot zouden wij ons in dat opzicht dan ook een beetje ongelukkig voelen. Net als die keer toen we midden op de Noordzee in absolute windstilte en een net in de schroef lagen te dobberen. Een (elektrische) buitenboordmotor of een stevige peddel had als derde systeem kunnen fungeren.
Een zeer vitaal onderdeel van ieder schip is het roer. Maar juist daar kan veel mis mee gaan: het roerblad kan afbreken, of de koppeling tussen roer en stuurwiel kan onklaar raken. In het laatste geval brengt een noodhelmstok uitkomst. Maar zelfs goed uitgeruste schepen met een windvaanstuurinrichting kunnen bij verlies van het roerblad in grote problemen komen. In Zilt nummer 46 wordt een dergelijke ervaring indringend beschreven (artikel Stuurloos, pagina 35).
Gelukkig laten echte zeilers zich niet weerhouden door dit soort gevaren. Maar het kan nooit kwaad om je zo nu en dan af te vragen “wat ga ik doen als de motor / de GPS / de besturing NU uitvalt?” Al was het alleen maar om te voorkomen dat navigatie noodnavigatie wordt.
Vorige: Nieuwe pagina’s op de siteVolgende: Wie gebruikt er nog Navtex?
[...] vastgesteld en tesamen met de gevaren koers dacht je dan te weten waar je was. Het is trouwens nog steeds verstandig om deze vaardigheden onder de knie te hebben als je gaat [...]